کاربرد تحلیل هم‌رخدادی واژگان در بررسی قلمرو معنایی مشترک میان دیدگاه های نظری (مورد مطالعه: قابلیت‌های پویا و دوسوتوانی)

چکیده

تحلیل هم‌رخدادی واژگان یکی از روش‌های متن‌کاوی است که کاربردهای مختلفی در زمینه مدیریت اطلاعات دارد. یکی از این کاربردها که کمتر مورد توجه بوده است، بررسی قلمرو معنایی مشترک میان دیدگاه‌های نظری مختلف می‌باشد. اهمیت این کارکرد از آن جهت است که روندهای علمی اخیر در حوزه‌های پژوهشی مختلف عموماً از ترکیب تئوری‌ها و مفاهیم گوناگونی شکل گرفته‌اند. بر این مبنا، پژوهش حاضر در تلاش است تا کاربردپذیری تحلیل هم‌رخدادی واژگان را در بررسی قلمرو معنایی مشترک میان دو دیدگاه نظری نشان دهد. به این منظور نیز دیدگاه‌های قابلیت‌های پویا و دوسوتوانی به‌عنوان مورد مطالعه انتخاب گردیدند. قابلیت‌های پویا و دوسوتوانی از هم‌آیی قابل‌توجهی در مطالعات اخیر حوزه مدیریت استراتژیک برخوردار بوده‌اند؛ به‌حدی که پژوهشگران از آن‌ها به‌عنوان دو دیدگاه ادغام‌پذیر یاد کرده‌اند. بر همین اساس، هدف این مطالعه بررسی ساختار قلمرو معنایی مشترک بین قابلیت‌های پویا و دوسوتوانی می‌باشد. به این منظور با استفاده از تحلیل هم‌رخدادی واژگان، به وارسی بخش‌های عنوان، چکیده و کلیدواژه‌های مستندات علمی که تا سال 2018 در پایگاه‌داده‌های وب‌آوساینس یا اسکوپوس نمایه شده و در این بخش‌ها به هر دو نظریه اشاره داشته‌اند، پرداخته شد. در نتیجه، 14 عنوان مشتمل بر 1) قابلیت‌های پویا و عناصر آن، 2) دوسوتوانی و عناصر آن، 3) عملکرد، 4) نوآوری، 5) قابلیت‌ها و منابع سازمانی، 6) مزیت رقابتی پایدار، 7) دانش و یادگیری سازمانی، 8) تغییرات محیطی و سازمانی، 9) فناوری و فناوری اطلاعات، 10) رهبری، 11) کارآفرینی، 12) شبکه‌های همکاری، 13) مدل کسب‌وکار و 14) عملیات و زنجیره تأمین به‌عنوان طبقات مفهومی اصلی در قلمرو مشترک این دو دیدگاه معرفی گردید. همچنین با توجه به این طبقات مفهومی، چهار حوزه موضوعی کلان شامل 1) مدیریت استراتژیک، 2) مدیریت منابع انسانی و رفتار سازمانی، 3) مدیریت عملیات و زنجیره تأمین و 4) مدیریت فناوری و مدیریت فناوری اطلاعات در این قلمرو شناسایی شد. نهایتاً، بر اساس تحلیل زمانی واژگان، سیر مطالعاتی جاری میان این طبقات مفهومی نیز به‌معرض نمایش درآمد. بر این اساس می‌توان پیش‌بینی نمود که افق آینده تحقیقاتی که در قلمرو مشترک قابلیت‌های پویا و دوسوتوانی شکل می‌گیرند، بیشتر به‌سمت موضوعاتی نظیر مدل کسب‌وکار، مدیریت عملیات و زنجیره تأمین و کارآفرینی متمایل ‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of word co-occurrence analysis in exploring shared semantic territory between theoretical views: A study of dynamic capabilities and ambidexterity

چکیده [English]

Word co-occurrence analysis is one of the text-mining methods that has various applications in the information management area. One of these applications, which has been less noticeable, is exploring shared semantic territory between different theoretical views. The importance of this application is due to the formation of recent scientific trends of various research areas based on different theories and concepts. Accordingly, the current study attempts to reveal the applicability of word co-occurrence analysis in exploring shared semantic territory between two theoretical views. To this end, the dynamic capabilities and ambidexterity views were chosen as the case of this study. dynamic capabilities and ambidexterity have had a notable co-occurrence in recent strategic management studies to the extent which researchers considered them as two integrable views. Accordingly, this study aims at exploring the structure of shared semantic territory between dynamic capabilities and ambidexterity. To this end, all scientific documents related to both theories, indexed in the Web of Science or Scopus databases, and dated to 2018 were retrieved. Then, the authors analyzed the corpus composed of titles, abstracts, and keywords of collected documents by using the word co-occurrence analysis. By doing so, they introduced 14 main conceptual categories in the shared territory of these two views: 1) dynamic capabilities and their components, 2) ambidexterity and its components, 3) performance, 4) innovation, 5) organizational capabilities and resources, 6) sustainable competitive advantage, 7) organizational knowledge and learning, 8) environmental and organizational change, 9) technology and information technology, 10) leadership, 11) entrepreneurship, 12) collaboration networks, 13) business model, and 14) operations and supply chain. Also, concerning the conceptual categories, the authors identified four major subject areas in the territory: 1) strategic management, 2) human resource management and organizational behavior, 3) operations and supply chain management, and 4) technology management and information technology management. Finally, according to the word temporal analysis, research trends among the conceptual categories were revealed. Based on these trends, it is expected that further studies in the shared semantic territory between dynamic capabilities and ambidexterity will probably tend to subjects in the fields of business model, operations and supply chain, or entrepreneurship.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Text-mining
  • word co-occurrence analysis
  • co-occurrence of theoretical views
  • Dynamic Capabilities
  • Ambidexterity

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 17 اردیبهشت 1399
  • تاریخ دریافت: 17 اردیبهشت 1399
  • تاریخ پذیرش: 17 اردیبهشت 1399