ارائه مدل برنامه‌ریزی متناسب فعالیت‌های فرهنگی کتابخانه‌های عمومی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال.

2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران .

3 استاد گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران.

4 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران.

چکیده

این مقاله باهدف ارائه مدل برنامه­ریزی متناسب فعالیت‌های فرهنگی کتابخانه­های عمومی ایراننگاشته شده است. رویکرد پژوهش از نوع کاربردی و ابزار گردآوری داده­ها پرسشنامه است. جامعه آماری، (29 نفر مدیران و کارشناسان نهاد کتابخانه­های عمومی کشور) خبرگان بودند، تجزیه‌وتحلیل داده­ها بر اساس تکنیک دلفی صورت گرفت و سپس جهت تائید نهایی الگوی به‌دست‌آمده از تحلیل عاملی اکتشافی و تائیدی استفاده شد. در تحلیل عاملی اکتشافی، برای استخراج عامل­ها از روش مؤلفه‌های اصلی با چرخش واریماکس استفاده گردید. برای تعیین تعداد عامل‌های استخراج‌شده از سه شاخص استفاده شد: الف. ارزش ویژه (بزرگ‌تر­ از 1) ب. نسبت واریانس تبیین شده توسط عامل­های استخراج‌شده و ج. نمودار ارزش‌های ویژه. یافته­های حاصله از تکنیک دلفی نشان داد که از میان 25 گویۀ مربوط به به‌کارگیری در برنامه­ریزی فعالیت‌های فرهنگی کتابخانه­های عمومی، درصد فراوانی تجمعی چهارده گویۀ ازنظر خبرگان موردمطالعه در پانل دلفی بیشتر از 70 درصد بوده است. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی، مؤلفه‌های برنامه­ریزی را در 4 عامل خلاصه نموده است. این چهار عامل که درمجموع 65% از کل تغییر­پذیری مؤلفه‌ها را تبیین می­نمایند. سپس با استفاده از تحلیل عاملی تائیدی، مدل نهائی با ضرایب استاندارد ساخته شد. بر اساس نتایج این تحلیل، مدل برازش شده مناسب بود. مدل نهائی این پژوهش شامل 4 عامل است که عبارت‌اند از: عامل اول یعنی «بررسی اهداف و شناسایی مسئله»، عامل دوم یعنی «نیازسنجی»، عامل سوم یعنی «تدوین برنامه و تعیین برآمدهای مناسب»، عامل چهارم یعنی «نظارت و ارزیابی». با بهره­گیری از راهبردهای برنامه­ریزی می­توان فعالیت‌های فرهنگی را به‌خوبی مدیریت نمود. به علت فقدان مدلی برای برنامه­ریزی فعالیت‌های فرهنگی کتابخانه‌های عمومی ایران، این پژوهش، می­تواند به­عنوان مدلی مناسب جهت برنامه­ریزی فعالیت‌های فرهنگی مورداستفاده قرار گیرد. به‌کارگیری این مدل مدیران کتابخانه­های عمومی را در تصمیم‌گیری‌های مربوط به فعالیت‌های فرهنگی یاری خواهد کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Providing an Appropriate Planning Model for the Cultural Activities of Iranian Public Libraries Iran

نویسندگان [English]

  • Maryam Omidkhoda 1
  • Zahra Abazari 2
  • Nadjla Hariri 3
  • Zohreh Mirhosseini 4
1 Ph.D Student of Knowledge & Information Sciences, Islamic Azad University, Tehran North Branch, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Department of LIS, Islamic Azad University, Tehran North Branch, Tehran, Iran.
3 Professor, Department of LIS, Islamic Azad University, Oloom Tahghighat Branch, Tehran, Iran.
4 Associate Professor, Department of LIS, Islamic Azad University.Tehran North Branch, Tehran, Iran.
چکیده [English]

: In this research, aim is to provide a model for planning the cultural activities of public libraries in Iran. In this applied research, data gathering tool was a questionnaire. In this study, 29 managers and experts of the public libraries participated. For factor analysis of the data, also the determination of the number of main factors was used from three indicators: a) the special value b) the ratio of variance explained by each factor; and c) the graph of special values. The results of Delphi technique showed that among of 25 sub-components related to the Proper of planning-cultural activities of public libraries, the cumulative Percentage frequency of fourteen sub-components was more than 70% from the point of view decision makers and experts in Delphi panel.The results of exploratory factor analysis summarized the planning components into four latent factors. These four factors, which explained %65 of the total variation, are: The first extracted factor is"defining goals and identifying the problem", the second factor is"Needs Assessment". The third factor is" Develop a plan and determine appropriate outcomes", the fourth factor is "Monitoring and evaluation".the ranking model was constructed with standardized coefficients, by using the confirmatory factor analysis. According to the results of Confirmatory factor analysis. The fitted model was fairly appropriate (suitable). Value: Using planning strategies, cultural activities can be well managed. Due to the lack of a model for planning the cultural activities of public libraries, this research is important. Applying this model will help planners and managers of public libraries to make decisions about cultural activities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Components Planning
  • Cultural Activities
  • planning
  • Public Librarie
امیر مظاهری، امیر مسعود. 1389. آسیب‌شناسی تعاملات ارتباطی سازمان‌های دینی از دیدگاه جامعه‌شناختی (با تأکید بر سازمان مساجد). فصلنامه اسلام و علوم اجتماعی، سال دوم، شماره 4، پائیز و زمستان 1389.
صالحی امیری، سید رضا.1390. مجموعه مقالات مدیریت و برنامه‌ریزی فرهنگی. تهران: مجمع تشخیص مصلحت نظام، مرکز تحقیقات استراتژیک.
علی احمدی، علیرضا، مهدی فتح‌الله، و ایرج تاج‌الدین.1388. نگرشی جامع بر مدیریت استراتژیک: رویکردها، پارادایم‌ها، مکاتب، فرایندها، مدل‌ها، تکنیک‌ها و ابزار). تهران:تولید دانش.
فاضلی، نعمت‌الله، و مرتضی قلیچ.1392. نگرشی نو به سیاست فرهنگی.تهران: تیسا.
قاسمی، وحید.1392. مدل‌سازی معادله ساختاری در پژوهش‌های اجتماعی با کاربرد آموس گرافیکی. تهران: انتشارات جامعه شناسان.
میرک زاده، علی­اصغر، علی اسدی، و مرتضی اکبری.1394. برنامه­ریزی ترویجی. کرمانشاه: دانشگاه رازی.
Armbruster, George. 2019 .preparing for our future: strategic plan. Bergenfield public library. https://www.bergenfieldlibrary.org/wp-content/uploads/2019/01/Strategic-Plan-2019-2024.pdf
Australian Library and Information Association. 2016. Guidelines, standards and outcome measures for Australian public libraries. Retrieved from: 2016 Guidelines, Standards and Outcome Measures for Australian Public Librarieshttps: //read.alia.org.au/sites/default/files/documents/guidelines_ standards_and_ outcome_measures_for_australian_public_libraries.pdf
City of Newcastle .2019.The library strategy: 2019-2023. Newcastle: The city of Newcastle. Retrieved from https://www.newcastle.nsw.gov.au/Newcastle/media/DocumentsHYS/Engagement%20Projects/Library%20Strategy/The-Library-Strategy_March-2019.pdf
Donham, Jean. 2008. Enhancing Teaching and Learning: A Leadership Guide for School Library Media Specialists. New York: Neal Schuman.
Dresang, Eliza T. Gross, Melissa. Leslie. 2006. Dynamic Youth Services Through Outcome-based Planning and Evaluation. Chicago: American library association.
Fiels, Keith Michael. 2016. Strategic Directions - evaluation and assessment framework and assessment metric working drafts. ALA: Executive Board.
Gross, Melissa. Mediavilla, Cindy and Virginia .2016. Five Steps of Outcome-Based Planning and Evaluation for Public Libraries. United state of American: ala.
Kear, R. (2017). A Brief View of the International Federation of Library Associations and Institutions World Library & Information Congress (IFLA WLIC 2017) in Wroclaw, Poland. International Information & Library Review, 49(4), 316-320.
Kim, Leeder. Frierson, Eric. 2014. Planning Our Future Libraries: Blueprints for 2025. Chicago: American Library Association, An Imprint of the American Library Association.
Latreille,Amanda R.  Stiefvater, Mary Ann. Todd, Mary Linda.  2012. The New York State Library's Outcome-Based Evaluation Training Initiative: Using Training, Online Support, and Integration to Measure Impact, in Anne Woodsworth, W. David Penniman (ed.) Advances in Librarianship (Advances in Librarianship, Volume 35) Emerald Group Publishing Limited, pp.29 – 46.
Matthews, B., Metko, S., & Tomlin, P. 2018.Empowerment, Experimentation, Engagement: Embracing Partnership Models in Libraries. EDUCAUSE Review, no. 3 (May/June 2018). P.52-53.
Muir, R., & Carroll, M. 2020. It’s all in the Plan: A Document Analysis of Victorian Council and Public Library Disability Access and Inclusion Plans. Journal of the Australian Library and Information Association, 69(1), 102-115.
Nelson, Sandra. 2008. Strategic planning for results. American Library Association.
Owens, Irene. 2002. Strategic marketing in library and information science. Newyork, London: rotlege.235p.
Pard, C. 2018. STEM Programming for All Ages: A Practical Guide for Librarians. Rowman & Littlefield.
Pateman, John. Williment, Ken. 2013. Developing Community-Led Public Libraries: Evidence from the UK and Canada. London and Newyok: Rutledge.ashgate.
Polger, M. A.2019. Library marketing basics. Rowman & Littlefield.
Raykov, T., & Marcoulides, G. A. 2008. An introduction to applied multivariate analysis. Routledge. Retrieved from https://er.educause.edu/articles/2018/5/empowerment-xperimentation-engagement-embracingpartnership-models-in-libraries.
The modernisation review of public libraries: A policy statement.2010. .london: TSO (the stationery ofiice), information and publication and publishing solution. DEPARTMENT FOR CULTURE, MEDIA AND SPORT.
Wheatley, Margaret. 2013. Community-Led Service Philosophy Toolkit. San Francisco:  spreed the words.