بررسی اثرهای فناوری اطلاعات و ارتباطات، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و مخارج عمومی دولت بر رشد اقتصادی کشورهای منتخب منا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد پولی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 استاد، گروه علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

3 کارشناس ارشد، گروه توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ارومیه، ایران.

چکیده

فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT)، می‎تواند از طریق سازمان‎دهی مجدد فرایندهای تولید به روش­های کاراتر، رشد اقتصادی را افزایش دهد. نتایج اغلب پژوهش‎ها، گویای تأثیر مثبت و معنا­دار فناوری اطلاعات و ارتباطات بر رشد اقتصادی کشورهای توسعه‎یافته در دهه 1990 است. یافته‎های بعضی از پژوهش‎ها، این رابطه مثبت را در کشورهای در حال توسعه نیز تأیید کرده‎اند؛ اما این موضوع برای کشورهای منتخب منا با توجه به ویژگی‎های نامتوازن و ضعیف زیرساختی آنها، جای بررسی دارد. از این رو، هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات، سرمایه­گذاری مستقیم خارجی (FDI) و مخارج عمومی دولت بر رشد اقتصادی کشورهای منتخب منا، طی سال‎های 1377 تا 1398 است. برای تحلیل موضوع، از مدل گشتاورهای تعمیم یافته (GMM) استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد که اثر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر رشد اقتصادی مثبت و معنادار است، اثر متغیر سرمایه­گذاری مستقیم خارجی بر رشد اقتصادی مثبت است؛ اما از لحاظ آماری معنادار نیست و تأثیر مخارج عمومی دولت بر رشد اقتصادی منفی و معنا­دار است. گفتنی است که اثر سایر متغیرهای مدل، نظیر شاخص شفافیت بین‎المللی (IT)، درجه باز بودن تجارت (GOPEN) و نرخ سرمایه­ داخلی هر کارگر (GKD)، از لحاظ آماری معنادار نبوده است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Impact of Information and Communication Technology (ICT), Foreign Direct Investment (FDI) and General Government Expenditures on the Economic Growth of MENA Countries

نویسندگان [English]

  • Ebrahim ghaed 1
  • Hasan Heidari 2
  • Mahdiyeh Rahimdel Goltapeh 3
1 PhD Candidate, Department of Monetary Economics, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
2 Prof., Department of Economic Sciences, Faculty of Economics and Management, Urmia University, Urmia, Iran.
3 MSc, Department of Economic Development and Planning, University of Urmia, Urmia, Iran.
چکیده [English]

Information and communication technology (ICT) can increase economic growth by reorganizing production processes in more ways that are efficient. The results of most studies show the positive and significant impact of ICT on the economic growth of developed countries in the 1990s. The findings of some studies have also confirmed this positive relationship in developing countries; However, this issue should be considered for the selected countries of Mena due to their unbalanced characteristics and weak infrastructure. Therefore, the main objective of this study is to investigate the impact of ICT, foreign direct investment (FDI) and General government expenditures on the Economic Growth of MENA countries during the years 1998 to 2019. For this analysis, the generalized method of moments (GMM) is used to analyze the subject. The results showed that the effect of ICT on economic growth is positive and significant, the effect of FDI on economic growth is positive; but it is not statistically significant and the impact of government public spending on economic growth is negative and significant. It should be noted that the effect of other model variables, such as the International Transparency Index (IT), the degree of trade openness (GOPEN) and the rate of domestic capital of each worker (GKD), was not statistically significant.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Information and Communication Technology (ICT)
  • Foreign Direct Investment (FDI)
  • General government expenditures
  • Economic Growth
  • MENA Countries
باقری آذربایجانی، کریم؛ شهیدی، آمنه و فرزانه محمدی. 1388. بررسی ارتباط بین سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، تجارت و رشد در چارچوب یک الگوی خودتوضیح با وقفه‌های گسترده. فصل‌نامهپژوهش‌هایاقتصادی، 9(2): 17- 1.
پورفرج، علیرضا؛ عیسی زاده روشن، یوسف و چراغی، کبری. 1390. فناوری اطلاعات و ارتباطات، صنعت گردشگری، رشد اقتصادی. فصل‌نامه اقتصاد و تجارت نوین، 4 (13): 46-66.
حیدری، حسن و عبدالعلی زاده، فیروز. 1395. رابطه بین توسعه آموزش، رشد اقتصادی، شهرنشینی و فناوری اطلاعات و ارتباطات. فصل‌نامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 22(1): 77-98.
خلیلی عراقی، منصور و سلیمی شندی، رقیه. 1393. رابطه بین سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، توسعه مالی و رشد اقتصادی. فصل‌نامه پژوهش‌های اقتصادی و سیاست‌های اقتصادی ایران، 22(71)، 143-156.
زارع، مینا و شاطر زاده، علی. 1395. تأثیر انقلاب صنعتی در عصر مدرن. چهارمین کنفرانس ملی پژوهش‌های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و مدیریت شهری، دانشگاه تهران.
شاه آبادی، ابوالفضل. 1385. تعیین‌کننده‌های سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. تهران، دانشگاه تربیت مدرس.
غفاری، فرهاد و نیک‌نژاد، الهام 1391. بررسی تأثیر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر رشد اقتصادی برخی از کشورهای منطقه منا. فصل‌نامهاقتصاد مالی (اقتصاد مالی و توسعه)، 6 (20): 172-147.
فرزین، محمد رضا؛ اشرفی، یکتا و فهیمی فر، فاطمه. 1391. بررسی اثر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر رشد اقتصادی: تلفیق روش‌های سیستم دینامیک و اقتصادسنجی. فصل‌نامه پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی، 20(61): 62-29.
فطرس، محمد حسن؛ قربان سرشت، مرتضی و طاهری طلوع، معصومه. 1394. گسترش واردات فناوری اطلاعات و ارتباطات، متغیرهای کلان و رشد اقتصادی: رویکرد گشتاورهای تعمیم‌یافته (مطالعه موردی: کشورهای اوپک). فصل‌نامه اقتصادمداری، 12(2): 21-1.
گجراتی، دامودار. 1383. مبانی اقتصادسنجی (جلد اول و دوم). ترجمه حمید ابریشمی. انتشارات دانشگاه تهران.
مشیری، سعید و جهانگرد، اسفندیار.1383. فناوری اطلاعات و ارتباطات و رشد اقتصادی ایران. فصل‌نامه پژوهش‌های اقتصادی ایران، 6 (19): 78-55.
Addison, T., & Heshmati, A. 2003. The new global determinants of FDI flows to developing countries: The importance of ICT and democratization (No. 2003/45). WIDER Discussion Papers//World Institute for Development Economics (UNU-WIDER).
Ahmed, E. M. 2012. Are the FDI inflow spillover effects on Malaysia's economic growth input driven? Economic Modelling, 29(4): 1498-1504.
Alfaro, L. 2003. Foreign direct investment and growth: Does the sector matter. Harvard Business School, 23(12): 1-31.
Alfaro, L., Chanda, A., Kalemli-Ozcan, S., & Sayek, S. 2004. FDI and economic growth: the role of local financial markets. Journal of international economics, 64(1): 89-112.
Arellano, M., & Bond, S. 1991. Some tests of specification for panel data: Monte Carlo evidence and an application to employment equations. The review of economic studies58(2): 277-297.
Azman-Saini, W. N. W., Law, S. H., & Ahmad, A. H. 2010. FDI and economic growth: New evidence on the role of financial markets. Economics letters107(2): 211-213.
Baltagi, B. H. 2008. Forecasting with panel data. Journal of forecasting, 27(2): 153-173.
Barro, R. J. 1991 Economic growth in a cross section of countries. The quarterly journal of economics, 106(2): 407-443.
Borensztein, E., De Gregorio, J., & Lee, J. W. 1998. How does foreign direct investment affect economic growth? Journal of international Economics45(1): 115-135.
Bresnahan, T. F., & Trajtenberg, M. 1995. General-purpose technologies ‘Engines of growth’? Journal of econometrics, 65(1): 83-108.
Chow, Y. F., & Zeng, J. 2001. Foreign capital in a neoclassical model of growth. Applied Economics Letters, 8(9): 613-615.
Dimelis, S. P., & Papaioannou, S. K. 2010. FDI and ICT effects on productivity growth: A comparative analysis of developing and developed countries. The European Journal of Development Research, 22(1): 79-96.
Gholami, R., Tom Lee, S. Y., & Heshmati, A. 2006. The causal relationship between information and communication technology and foreign direct investment. World Economy, 29(1): 43-62.
Gilbert, C., & Pfister, C. 2001. The Challenges of the new economy for Monetary Policy'. Bank of France.
Gorg, H., & Greenaway, D. 2004. Much ado about nothing? Do domestic firms really benefit from foreign direct investment? The World Bank Research Observer, 19(2): 171-197.
Grossman, G. M., & Helpman, E. (1990). The New Growth Theory. Trade, Innovation, and Growth. American Economic Review, 80(2), 86-91.
Hall, B. H., & Mairesse, J. (1995). Exploring the relationship between R&D and productivity in French manufacturing firms. Journal of econometrics, 65(1), 263-293.
Hansen, B. E., & Phillips, P. C. 1990. Estimation and inference in models of counteraction: A simulation study. Advances in econometrics, 8(19): 225-248.
Hanson, G. H. 2001. Should countries promote foreign direct investment? United Nations conference on trade and development.19 (9): 1-31.
Hodrab, R., Maitah, M., & Smutka, L. 2016. The effect of information and communication technology on economic growth: Arab world case. International Journal of Economics and Financial Issues, 6(2): 765-775.
Hong, J. P. 2017. Causal relationship between ICT R&D investment and economic growth in Korea. Technological Forecasting and Social Change, 116(21): 70-75.
Keller, W. 2004. International technology diffusion. Journal of economic literature, 42(3): 752-782.
Li, X., & Liu, X. 2005. Foreign direct investment and economic growth: an increasingly endogenous relationship. World development, 33(3): 393-407.
Lipsey, R. 2002. Home and host country effects of FDI. Nber working paper no. 9293.
Lipsey, R. E. 2004. Home-and host-country effects of foreign direct investment. In Challenges to globalization: Analyzing the economics University of Chicago Press. 23(4): 333-382.
Navaretti, G. B., Venables, A. J., & Barry, F. 2006. Multinational firms in the world economy. Princeton University Press.
Niebel, T. 2018 ICT and economic growth–Comparing developing, emerging and developed countries. World Development, 104(2): 197-211.
Park, S., & Kim, J. 2018. The effect of interest in renewable energy on US household electricity consumption: An analysis using Google Trends data. Renewable energy, 127(6): 1004-1010.
Quah, D. 2003. Digital goods and the new economy. Center for Economic performance, London School of Economics and political science.
Razin, A. & E. Sadka 2007, Bookjacket Foreign Direct Investment. https://webfoundation.org/about/vision/history-of-the-web/. World Wide Web.
Romer, P. M. (1986). Increasing returns and long-run growth. Journal of political economy, 94(5), 1002-1037.
Solow, R. M. (1956). A contribution to the theory of economic growth. The quarterly journal of economics, 70(1), 65-94.
Suberu, M. Y., Mustafa, M. W., & Bashir, N. 2014. Energy storage systems for renewable energy power sector integration and mitigation of intermittency. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 35(12): 499-514.
Tekin, R. B. 2012. Economic growth, exports and foreign direct investment in Least Developed Countries: A panel Granger causality analysis. Economic modelling, 29(3): 868-878.
Timmer, M. P., Inklaar, R., O'Mahony, M., & Van Ark, B. 2011. Productivity and economic growth in Europe: A comparative industry perspective. International Productivity Monitor, 2(21): 3-23.
Van Zalk, J., & Behrens, P. 2018. The spatial extent of renewable and non-renewable power generation: A review and meta-analysis of power densities and their application in the US. Energy Policy, 123(4): 83-91.
Walter, E. 1995. Applied Econometric Time Series. John Wiles and Sons, Canada, 85(3): 107–118.
Washburn, C., & Pablo-Romero, M. 2019. Measures to promote renewable energies for electricity generation in Latin American countries. Energy policy, 128(10): 212-222.