توسعه خدمات فناوری اطلاعات در سیستم بانکداری الکترونیکی مبتنی بر ادغام کوبیت ـ توگف (نمونه‌کاوی موردی: یکی از بانک‌های استان تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت فناوری اطلاعات، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

2 دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران

3 دانشیار گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم رییس دانشگاه صنعتی قم

10.22034/aimj.2021.146211

چکیده

با توجه به افزایش خدمات الکترونیکی و لزوم تصمیم‌های مبتنی بر فناوری اطلاعات در کسب‌وکارها، حاکمیت فناوری اطلاعات در سازمان‌ها به‌ویژه صنعت بانکداری الکترونیک نیازی حیاتی است. پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل کوبیت ـ توگف برای حاکمیت فناوری اطلاعات پیشنهاد شده است. در بخش کیفی، ضمن بررسی ادبیات موضوع، از راهنمایی مدیران و خبرگان ارشد فعال در حوزه خدمات فناوری اطلاعات بانکی استفاده شد. مدل پیشنهادی برای حاکمیت فناوری اطلاعات بر مبنای کوبیت 5 و توگف 1/9 طراحی شده است. ابزار گردآوری داده‌ها به‌صورت پرسش‌نامه و روش پژوهش از نوع توصیفی و پیمایشی و به‌لحاظ هدف، کاربردی است. جامعه‌ آماری پژوهش حاضر 755 نفر از مدیران و کارکنان یک بانک خصوصی استان تهران است که با استفاده از جدول مورگان و روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی شده و تعداد 258 نفر از آنان به‌عنوان نمونه‌ آماری انتخاب شدند. آلفای کرونباخ تمامی پرسش‌های پرسش‌نامه (34 پرسش) نیز برابر 95/0 به دست آمد. یافته‌ها با استفاده از روش‌های آماری و تحلیل سلسله‌مراتبی فازی انجام شدند. نتایج در 26SPSS  و Python که از نرم‌افزارهای اصلی در تحلیل داده به شمار می‌آیند نشان می‌دهد که روش تحلیل سلسله‌مراتبی فازی روی متغیرهای بهره‌وری و رضایتمندی با وزن‌های 125/0 و 1666/0 در حاکمیت فناوری اطلاعات بیشترین تأثیر را دارد و معیارهای کارایی و بهبود عملکرد به‌ترتیب با وزن‌های 1112/0 و 090/0 در رتبه‌های بعدی تأثیرگذاری قرار می‌گیرند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Development of Information Technology Services in Electronic Banking System Based on COBIT -TOGAF Integration (Case Study: One of the Banks of Tehran Province)

نویسندگان [English]

  • Hosein Shoaaee 1
  • Jafar Bagherinejad 2
  • Jalal Rezaeenour 3

1 Ph.D Candidate, Department of Information Technology Management, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran

2 Associate Prof., Department of Industrial Engineering, Faculty of Engineering, Alzahra University, Tehran, Iran

3 Alghadir Blvd., University of Qom, Qom, Iran

چکیده [English]

Given the increase in e-services and the need for IT-based decisions in businesses, IT governance in organizations, especially the banking industry, is a vital need. The present study has been proposed with the aim of designing the COBIT-TOGAF model for IT governance. In the qualitative section, while studying the literature, the guidance of managers and senior experts active in the field  of banking information technology services was used. The proposed model for IT governance is based on COBIT 5 and TOGAF 9.1. The proposed model for IT governance is based on COBIT 5 and TOGAF 9.1. Data collection tool is a questionnaire, and research method is descriptive and survey also applied in terms of purpose. The statistical population of the current paper is 755 managers and employees of a private bank in Tehran province who were classified using Morgan table and random sampling method and 258 of them were selected as a statistical sample. Also, Cronbach's alpha of all questionnaire questions (34 questions) was equal to 0.95.  Findings were performed using statistical methods and Fuzzy Analytical Hierarchical Process (FAHP). The results in SPSS 26 and Python, which are the main software in data analysis, show that the FAHP has the greatest effect on the variables of effectiveness and satisfaction with weights of 0.125 and 0.1666, and the criteria of efficiency and performance improvements with weights of 0.1112 and 0.090, respectively, are effective.

کلیدواژه‌ها [English]

  • IT Governance
  • banking industry
  • COBIT
  • TOGAF
  • Fuzzy Analytic Hierarchy Process
افشار کاظمی، محمدعلی؛ مالکی، سلماز؛ مالکی، سارا (1393). ارائه مدلی جهت ارزیابی ITIL با استفاده از استاندارد COBIT. اولین کنفرانس بین‌المللی اقتصاد ـ حسابداری، مدیریت و علوم اجتماعی. لهستان.
جنیدی جعفری، مهدی؛ تقوی فرد، محمدتقی؛ تقوا، محمدرضا (1399). ارتباط میان حاکمیت پروژه و حاکمیت فناوری اطلاعات و اثر آن بر عملکرد پروژه. نشریه علمی مطالعات مدیریت کسبوکار هوشمند، 9(34)، 5-38.
جواهری زاده، ابراهیم؛ ثانوی فرد، رسول؛ آزاده دل، افسانه (1399). مطالعه تأثیر بانکداری الکترونیکی بر نیت رفتاری مصرف‎کنندگان در صنعت بانکداری. رهیافتی در مدیریت بازرگانی، 1(4)، 50-56.
حسینجانی میاندهی (1395). بررسی بهبود فرایندهای سرویس فناوری اطلاعات با امکان‌سنجی پیاده‌سازی چارچوب COBIT 5 (مطالعه موردی: شرکت ارتباطات زیرساخت). پایان‎نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه پیام نور استان تهران. تهران.
دهقان، بهناز؛ تاجفر، امیرهوشنگ (1393). بررسی مؤلفه‌های حاکمیت فناوری اطلاعات در مرکز تحقیقات مخابرات ایران با استفاده از نگاشت چارچوب COBIT4.1 و ITIL V3. اولین کنفرانس ملی چالش‌های مدیریت فناوری اطلاعات در سازمان‌ها و صنایع. تهران.
رونقی، محمد حسین؛ محمودی، جعفر (1394). رابطه حاکمیت فناوری اطلاعات و حاکمیت شرکتی میان سازمان‌های دولتی حوزه فناوری اطلاعات. مدیریت فناوری اطلاعات، 3(7)، 615- 634.
زارعی، قاسم؛ گرجامی، رضا؛ جهاندیده تپراقلو، مینا (1399). شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه‎های تأثیرگذار در کیفیت بانکداری اینترنتی. سیاستنامه علم و فناوری، 10(3)، 77-90.
شیخ کلاهدوز، علی؛ محمدعلی، افشار کاظمی؛ پور ابراهیمی، علی (1394). تعیین الگوی سنجش بهره‌وری و سطح بلوغ فرایندهای فناوری اطلاعات در حوزه نظارت و ارزیابی بر اساس مدل جهانی COBIT.  اولین کنفرانس بین‌المللی مدیریت، اقتصاد، حسابداری و علوم تربیتی. ساری.
غضنفری، مهدی؛ رئیس صفری، مجتبی؛ فتحیان، محمد (1390). تحلیل و مقایسه بلوغ حاکمیت فناوری اطلاعات در دو سازمان منتخب خدمات و تولیدی. پژوهشنامه مدیریت اجرایی، 3(6)، 103- 127.
فراحی، محمدمهدی؛ کاردانی ملکی نژاد، مونا (1399). معماری سازمانی و رایانش ابری: ارائه یک چارچوب معماری مدیریت منابع انسانی مبتنی بر ابر با تأکید بر نقش بازیگران. پردازش و مدیریت اطلاعات (علوم و فناوری اطلاعات)، 36(1)، 181- 210.
مشهدی جعفر نظری، سحر؛ احتشام راثی، رضا (1396). تأثیر چارچوب کنترل و ارزیابی فناوری اطلاعات بر کیفیت کنترل‌های داخلی وکیفیت گزارشگری مالی شرکت های موجود در صنعت داروسازی پذیرفته‎شده در بورس اوراق بهادار. فصلنامه مدیریت توسعه و تحول، 1(28)، 71- 81.
منصوری، حسین؛ غفورنیا، محمد (1399). تجزیه و تحلیل عوامل و مؤلفه‌های تأثیرگذار بر توسعه‌ کیفیت خدمات الکترونیک: مطالعه‌ای در بخش‌های دولتی و خصوصی صنعت بانکداری. تحقیقات بازاریابی نوین، 10(36)، 105- 128.
موسوی، پریسا؛ یوسفی زنوز، رضا؛ حسنپور، اکبر (1394). شناسایی ریسک‌های امنیت اطلاعات سازمانی با استفاده از روش دلفی فازی در صنعت بانکداری. مدیریت فناوری اطلاعات، 7(1)، 163- 184.
نوری زاده، زهرا؛ مهرگان، مهدوی؛ نوری زاده، امین (1390). پیاده‌سازی حاکمیت فناوری اطلاعات با استفاده از Val IT در مقایسه با COBIT. اولین همایش رویکردهای نوین در مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات. رودسر.
Aguilar-Alonso, I., & Vergara-Calderon, J. (2020). Identification of IT Governance Frameworks and Standards Implemented in Organizations. 2020 IEEE International Conference on Sustainable Engineering and Creative Computing (ICSECC). Indonesia. 36-41.
Ahlan, A. R., Arshad, Y., & Ajayi, B. A. (2014). IT Governance in a Malaysian Public Institute of Higher Learning and Intelligent Decision Making Support System Solution. Engineering and Management of IT-based Service Systems, 19-33.
Alaeddini, M., & Hashemi, S. A. (2019). Evaluating the Performance of IT Governance in Service-Oriented Enterprises. Lecture Notes in Information Systems and Organisation. 323-333.
Alaeddini, M., & Mir-Amini, M. (2020). Integrating COBIT with a hybrid group decision-making approach for a business-aligned IT roadmap formulation. Information Technology and Management, 21(2), 63-94
Alansari, Y., & Musleh Al-Sartawi, A. M. A. (2021). IT governance and E-banking in GCC listed banks. Procedia Computer Science, 183(1), 844-848.
Arisandi, D., Khudri, T.M.Y. (2021). Analysis and Design of Data Governance at the Financial Services Authority. InFestasi, 17(1), 55-64.
Chang, D.-Y. (1996). Applications of the extent analysis method on fuzzy AHP. European Journal of Operational Research, 95(3), 649-655.
Chen, F.H., Hsu, M.F., Hu, K.H. (2021). Enterprise’s internal control for knowledge discovery in a big data environment by an integrated hybrid model. Information Technology and Management, 1-19.
De Haes, S., & Van Grembergen, W. (2012). Enterprise Governance of IT and the Evolutions in COBIT: An Academic Perspective. Paper presented at the Business Information Systems Workshops, Berlin, Heidelberg.
De Haes, S., Van Grembergen, W., Joshi, A., & Huygh, T. (2020). COBIT as a Framework for Enterprise Governance of IT. Enterprise Governance of Information Technology: Achieving Alignment and Value in Digital Organizations, 125-162.
Fazlida, M. R., & Said, J. (2015). Information Security: Risk, Governance and Implementation Setback. Procedia Economics and Finance, 28, 243-248.
Fratila, L.A. (2020). Enterprise architecture and corporate Governance–a cohesive approach towards cloud migration in the banking industry. International Journal of Economics Commerce and Management, 3(5), 1-8.
Gbadeyan, A., Butakov, S., & Aghili, S. (2017). IT governance and risk mitigation approach for private cloud adoption: case study of provincial healthcare provider. Annals of Telecommunications, 72(5), 347-357.
Hadaya, P., Leshob, A., Verteuil J.N.D. (2020). An Artifact for Learning the TOGAF Architecture Development Method. International Conference on e-Business Engineering. ICEBE 2019: Advances in E-Business Engineering for Ubiquitous Computing. 41, 435-449
Haes, S. D., Grembergen, W. V., & Debreceny, R. S. (2013). COBIT 5 and Enterprise Governance of Information Technology: Building Blocks and Research Opportunities. The journal of information systems, 27(1), 307-324.
Haghighat Monfared, J., Tabatabaee, S. G. H., & Dadashniya Kasmani, R. (2019). A Paradigmatic Model of Information Technology Architecture Based on COBIT 2019 Framework. IT Management Studies, 8(30), 189-222.
Haghighathoseini, A., Bobarshad, H., Saghafi, F., Rezaei, M. S., & Bagherzadeh, N. (2018). Hospital enterprise Architecture Framework (Study of Iranian University Hospital Organization). International Journal of Medical Informatics, 114, 88-100.
Harefa, K. R. P., & Legowo, N. (2017). The governance measurement of information system using framework COBIT 5 in Automotive Company. 2017 International Conference on Applied Computer and Communication Technologies (ComCom). Indonesia. 1-6.
Jiang, G., Zhang, M., Cai, X., & Feng, X. (2021). Collaborative governance in shared accommodation platform: Moderating role of perceived risk. Journal of Hospitality and Tourism Management, 49(1), 112-128.
Kotusev, S. (2018). TOGAF-based Enterprise Architecture Practice: An Exploratory Case Study. Communications of the Association for Information Systems, 43, 1-40
Lubis, M., Nugroho, F.A., Lumingkewas, L.W., Lubis, A.R. (2021). Mapping of TOGAF ADM and TMForum Frameworx in the Telecommunication Industry. Sixth International Congress on Information and Communication Technology, 493-503.
Lunardi, G.L., Becker, J.L., Macada, A.C.G., Dolci, P.C. (2014). The impact of adopting IT governance on financial performance: An empirical analysis among Brazilian firms. International Journal of Accounting Information Systems, 15(1), 66-81.
Maccani, G., Connolly, N., McLoughlin, S., Puvvala, A., Karimikia, H., & Donnellan, B. (2020). An emerging typology of IT governance structural mechanisms in smart cities. Government Information Quarterly, 37(4), 101499.
Magnusson, J., Koutsikouri, D., Paivarinta, T. (2020). Efficiency creep and shadow innovation: enacting ambidextrous IT Governance in the public sector. European Journal of Information Systems, 29(4), 329-349
Oliveira, K.V.D., Fernandes, E.C., Borsato, M. (2021). A TOGAF-based Framework for the Development of Sustainable Product-Service Systems. Procedia Manufacturing, 55, 274-281
Proenca, D., Borbinha, J. (2020). Maturity Assessment of TOGAF ADM Using Enterprise Architecture Model Analysis and Description Logics. Enterprise Engineering Working Conference. EEWC 2019: Advances in Enterprise Engineering XIII, 115-134
Ramalingam, D., Arun, S., & Anbazhagan, N. (2018). A Novel Approach for Optimizing Governance, Risk management and Compliance for Enterprise Information security using DEMATEL and FoM. Procedia Computer Science, 134, 365-370.
Saaty, T. L. (1990). How to make a decision: The analytic hierarchy process. European Journal of Operational Research, 48(1), 9-26.
Sofyani, H., Riyadh, H.A., Fahlevi, H., Ardito, L. (2020). Improving service quality, accountability and transparency of local government: The intervening role of information technology governance. Cogent Business & Management, 7(1), 1-17.
TOGAF. (2018). The Open Group: Open Group Standard TOGAF Version 9.2. Open Group: Van Haren Publishing.
Tsai, W.-H., Chou, Y.-W., Leu, J.-D., Chen, D. C., & Tsaur, T.S. (2015). Investigation of the mediating effects of IT governance-value delivery on service quality and ERP performance. Enterprise Information Systems, 9(2), 139-160.
Wahab, I.H.A.  and Arief, A. (2015). An integrative framework of COBIT and TOGAF for designing IT governance in local government. 2nd International Conference on Information Technology, Computer, and Electrical Engineering (ICITACEE), 36-40
Wulandari, S.A., Dewi, AP., Pohan, M.R., Sensuse, DI., Mishbah, M. (2019). Risk Assessment and Recommendation Strategy Based on COBIT 5 for Risk: Case Study SIKN JIKN Helpdesk Service. Procedia Computer Science, 161(2019), 168-177.
  • تاریخ دریافت: 12 آذر 1400
  • تاریخ بازنگری: 10 بهمن 1400
  • تاریخ پذیرش: 17 اسفند 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 17 اسفند 1400