ارائه الگوی مدیریت پس از بحران در مراکز آرشیوی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای علم اطلاعات و دانش شناسی، رئیس گروه مطالعه و تحقیقات حفظ و نگهداری اسناد، و عضو هیئت‌علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملی

چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر ارائه الگوی بومی مدیریت پس از بحران در آرشیوها است. شناسایی زمینه‌ها و راهبردهای اصلی و نیز عوامل اصلی مداخله‌گر در مدیریت بومی بحران آرشیوهای ایران، از اهداف فرعی پژوهش به شمار می‌رود.این پژوهش به روش کیفی و با استفاده از نظریه داده بنیاد انجام شد و داده‌ها با انجام مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته عمیق گردآوری گردید. اشباع داده‌ها عامل اساسی در تعیین حجم نمونه بود. جامعه پژوهش، متخصصان مدیریت بحران و نیز مدیران آرشیوها در ایران بودند. تحلیل داده از طریق کدگذاری نظری که شامل سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی است انجام شد. در کدگذاری محوری پدیده یا مقوله اصلی شناسایی شد و در مرحله کدگذاری گزینشی الگوی موردنظر ارائه گردید که در این الگو زمینه‌ها، شرایط علی، راهبردهای اصلی، مداخله‌گرها (شرایط واسطه‌ای) و پیامدهای مدیریت بحران در آرشیوها مشخص گردید. یافته‌های الگوی حاصله، شامل بخش‌های شرایط علی، راهبردها، شرایط مداخله‌گر و زمینه‌ای و نیز پیامد حاصل از آن‌ها است. شرایط علی در عواملی ازجمله عدم وجود سیاست‌های درست در سطح ملی برای مدیریت پس از بحران، عدم وجود تجهیزات مناسب و به‌روز جهت سرعت بخشیدن به نجات مواد و مقابله با آتش‌سوزی و همچنین عدم وجود سازمان‌هایی که بتوانند در زمینه منجمد و فریز کردن اسناد فعالیت کنند جای گرفته است. شرایط مداخله‌گر و زمینه‌ها از مقوله‌هایی ازجمله فقدان برنامه جامع بحران برای مرحله پس از بحران در حوزه آرشیوها، رعایت استانداردها در بازسازی اسناد توسط متخصصین (مرمتگران)؛ استفاده از روش‌های ضدعفونی و اسیدزدایی جهت حفاظت منابع اطلاعاتی در مقابل آفت‌ها، استفاده از نقشه بحران در مرحله پس از بحران و مسائل مرتبط با نیروی انسانی تشکیل‌شده است. با توجه به یافته‌های پژوهش، در آرشیوها لازم است راهبردهایی چون آموزش‌های نوین تاب‌آوری، مرمت و بازسازی اسناد، بررسی و ارزیابی پس‌لرزه‌های ساختمان، استانداردسازی ساختمان و تجهیزات، بازسازی و مرمت اسناد آسیب‌دیده در برابر بحران‌های بیولوژیکی توسط مرمتگران و هماهنگی با سازمان‌ها برای مرمت اسناد در سطح شهر و کشور به دلیل تسریع در بازسازی اسناد اتخاذ شود. درنهایت پیامد اجرای فرایند مدیریت پس از بحران در آرشیوهای ایران، باعث از بین رفتن اثرات بحران‌ها و بازگشت به مرحله قبل از بحران خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Native Pattern of Post-Crisis Management in the Archival Centers of Iran: Qualitative Research

نویسنده [English]

  • Sedigheh Ahmadi Fasih
Ph.D. in Information Science and Knowledge Studies, Member of the National Library and Documentation Organization
چکیده [English]

The main purpose of the present research is to provide a native pattern of post-crisis management in archives. Identifying the main fields and strategies as well as the main factors that interfere in the management of the indigenous issues of Iran's archives crisis are considered as secondary research objectives. This research was carried out qualitatively with the use of grounded theory and the data were collected through deep semi-structured interviews. Data saturation was a major factor in determining sample size. The research community was crisis management specialists, as well as archives managers in Iran. Data analysis was conducted through theoretical coding, which consists of three stages of open, axial, and selective coding. In the axial coding, the main phenomenon or category was identified and in the selective coding stage, the model was presented. In this pattern, the context, the causative conditions, the main strategies, the interveners (mediating conditions) and the consequences of crisis management in the archives were identified. The results of this pattern include the sections of the causal conditions, strategies, intervening conditions and the field, as well as the outcome of them.The causal conditions are due to factors such as the lack of proper policies at the national level for post-crisis management, the lack of proper and up-to-date equipment to accelerate the rescue of materials and to combat fire, as well as the absence of organizations that do the act of freezing and falsifying records. Intervener conditions and areas is consisted of some issues such as the lack of a comprehensive crisis plan for the post-crisis phase in the archives, compliance with standards in the reconstruction of records by specialists, the use of disinfection and acidification methods to protect information resources against pests, use of the crisis map in the post-crisis phase and issues related to manpower. According to research findings, in archives, strategies such as modern resilience training, restoration of records, evaluation of building aftershocks, standardization of buildings and equipment, reconstruction and restoration of documents damaged by biological crises by installers, and coordinating with organizations for the restoration of records at the city and state level due to accelerated reconstruction of records should be used. Eventually, the aftermath of the crisis management process in Iran's archives will have the effect of eliminating the effects of crises and returning to the pre-crisis stage.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Archives
  • Grounded theory method
  • Localization
  • Pre-crisis management

احمدی، علی‌اکبر، رضا رسولی، علی رجب‌زاده قطری و پریسا قلی زاده.1391. ارائه مدل مدیریت بحران با تمرکز بر نظام مدیریت منابع انسانی برای بیمارستان‌های شهر. تهران: مجله مدیریت دولتی. 10 (4): 1- 24.

بازرگان هرندی، عباس. 1393. مقدمه‌ای بر روش‌های تحقیق کیفی و آمیخته؛ رویکردهای متداول در علوم رفتاری (چاپ چهارم). تهران: نشر دیدار.

حسینی، مازیار.1387. مدیریت بحران. تهران: نشر شهر.

خانکه، حمید رضا.  1386. طرای مدل ارائه خدمات سلامتی در زمان بلایای طبیعی : یک مطالعه . پایان نامه دکترای تخصصی.  دانشگاه علوم پزشکی ایران.

دلاور، علی. 1384. روش تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی. تهران: نشر ویرایش.

رزقی شیر سوار، هادی. 1389. مدیریت بحران در دانشگاه‌ها. مجله پژوهشنامه، 51(20): 139 - 158.

رضوانی، حمیدرضا.1386. مدیریت بحران‌سازمانی. تدبیر، 18(170):20-25.

روزنتال، آریل، پائول تی هارت و مایکل تی چارلز. 1381. دنیایی از بحران‌ها و مدیریت بحران. ترجمه محمدعلی ستاری فقیهی. مجله دانش انتظامی، 4 (20):114 - 133.

شاکری، صدیقه و فرناز محمدی. 1392. نقد کتاب مدیریت بحران در آرشیوها، کتابخانه‌ها و موزه‌ها. تهران: کتاب کلیات ماه. شماره 185. 60-63.

عزیز پور، ملکه، علی زنگی‌آبادی و زهرا اسماعیلیان.1390. اولویت‌بندی عوامل مؤثر در مدیریت بحران شهری در برابر بلایای طبیعی مطالعه موردی سازمان‌های مرتبط با بحران شهر اصفهان. مجله پژوهشی علوم انسانی دانشگاه اصفهان، 22(3)، 107-124.

گاتز چاک، جک. 1389. مدیریت بحران (در بخش‌های خصوصی و دولتی). ترجمه علی پارسائیان. تهران: انتشارات ترمه.

مستانه، زهرا. لطف اله موصلی،مریم جهانگیری، مریم دوست، و علی عشقی.1390. توانمندی‌ها و محدودیت‌های مدیریت بحران در بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان. مجله دانشگاه علوم پزشکی فسا. 1(4): 244-250.

میتراف، ین و گاس انگناس. 1381. مدیریت بحران پیش از روی دادن. ترجمه محمود توتونچیان. تهران: انتشارات موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی.

منصوریان، یزدان. 1393. روش تحقیق در علم اطلاعات و دانش شناسی. تهران: سمت.

ناطقی الهی، فریبرز.1378. مدیریت بحران زلزله در ایران، ساختار، نیازهای آموزشی، پژوهشی و اجرایی. تهران: مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله.

Bundy, J. P., M. D. Short, C. E. and W. T. Coombs. 2017. Crises and crisis management: Integration, interpretation, and research evelopment. Journal of Management 43(6): 1661-1692.

Burnett, J. 1998. A strategic approach to managing crises. Public relations review 24 (4): 475-488

Kessler, E. H. 2010. Forging high-Performance teams. In management Theory in Action, 179-199. New York: Palgrave Macmillan.

Myer, R.A., C. Conte, and S.E. Peterson. 2007. Human impact issues for crisis management in organizations. Disaster Prevention and Management: An International Journal, 16(5), pp.761-770.

Pricop, O. C. 2012. Critical a spects in the strategic Management Theory. Procedia- Social and Behavioral Sciences 3 (28): 98-107.

Thierry C, Pauchant., and Ian I. Mitroff. 1990. Crisis management: Managing paradox in a chaotic world. Technological Forecasting and Social Change, 38(2),  pp.117-134. 

Sener, I. 2012. Strategic Responses of Top Managers to environmental uncertainty. Procedia Social and Behavioral Sciences 3 (28):169-177.

Smith, Larry, and Dan Millar.2002. Before Crisis Hits: Building a Strategic Crisis Plan. ". Washington, DC, AACC Community College Press. 261- 269.

Strauss, A. and J. Corbin. 1998. Basics of Qualitative Research: Techniques and procedures for Developing Grounded Theory. 2nd ed. California: Sage.

Swanson, D. 2010. Seven tools for Creating Adaptive Policies in Crisis Management. Technological Forecasting and Social Change 77 (6): 924-939.

Vargas Florez, J., A. Charles, M. Lauras, and L. Dupont. 2014. Designing realistic scenarios for disaster management quantitative models. Pennsylvania, United States: Proceedings of Annual ISCRAM Conference. Penn-State University, USA.

 Wegscheider, S. P., K. Zosseder, M. Muck, and G. Strunz, .2011. Generating tsunami risk knowledge at community level as a base for planning and implementation of risk reduction strategies. Natural Hazards and Earth System Sciences 11(5): 249-258.