شناسایی حوزه‌های بین‌رشته‌ای دانشگاه شهید باهنر کرمان از طریق سنجش نقشه‌های موضوعی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران. یادگیری الکترونیکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

2 کارشناس ارشد مدیریت اطلاعات، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 استادیار علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

چکیده

این پژوهش باهدفشناسایی حوزه‌های بین‌رشته‌ای دانشگاه شهید باهنر کرمان از طریق سنجش نقشه‌های موضوعی انجام‌شده است. روش این پژوهش به لحاظ رویکرد از نوع تحقیقات علم‌سنجی و بر اساس گردآوری‌ داده‌ها از نوع تحقیقات توصیفی است. جامعه آماری پژوهش حاضر تمام مقاله‌های منتشرشده توسط پژوهشگران دانشگاه‌‌ شهید باهنر کرمان که در پایگاه وب آو ساینس در بازه زمانی 2005 2015 نمایه شده، استداده‌ها در قالب فایل‌های متن ساده (Plain text) در رایانه ذخیره شد. در این مرحله ‌از جستجو 3273 رکورد مربوط به دانشگاه شهید باهنر کرمان در بازه زمانی موردنظر بازیابی شد در مرحله دوم پس از یکپارچه‌سازی فایل‌های خروجی با استفاده‌ از نرم‌افزار TXT Collector به یک فایل یکپارچه قابل‌انتقال به نرم‌افزارهای علم‌سنجی ‌تبدیل شد. در مرحله سوم با استفاده از نرم‌افزار Bibexcel داده‌ها پیش‌پردازش گردید سپس از نرم‌افزارهای وی اُ اِس ویوور برای ترسیم روند تولیدات علمی و از پاژک جهت تحلیل و نگاشت شاخص‌های استفاده شد. ترسیم نقشه علمی دانشگاه باهنر حاکی از آن است که بیشترین تولیدات علمی بین رشته‌ی این دانشگاه بین حوزه‌های موضوعی انرژی و سوخت با مهندسی شیمی، ریاضیات با ریاضیات کاربردی، مکانیک با ترمودینامیک و علوم مواد با مهندسی مواد، مهندسی مکانیک با مکانیک،فیزیک ذرات با نجوم و اخترفیزیک، مهندسی مکانیک با ترمودینامیک،فناوری ساختمان با مهندسی عمران و ریاضیات بین‌رشته‌ای و مهندسی بین‌رشته‌ای صورت گرفته است. به لحاظ مرکزیت درجه‌ای، حوزه‌های مهندسی برق، سوخت و انرژی و مهندسی شیمی بیشترین مرکزیت درجه‌ای رادارند و قطب‌های پژوهشی در پژوهش‌های بین‌رشته‌ای محسوب می‌شوند. به لحاظ مرکزیت بینیت، حوزه‌های پژوهشی محیط‌زیست، علوم رایانه و بیوشیمی و بیولوژی مولکولی بیشترین مرکزیت بینیت را در شبکه پژوهش‌های بین‌رشته‌ای دانشگاه شهید باهنر کرمان دارند و حوزه‌های پژوهشی واسط در پژوهش‌های بین‌رشته‌ای هستند. از مقایسه نرخ رشد تولیدات علمی دانشگاه می‌توان نتیجه گرفت که دانشگاه باهنر جزء دانشگاه‌های پر تولید محسوب می‌شود ولی ازلحاظ پژوهش‌های بین‌رشته‌ای ضعیف است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying Interdisciplinary Areas of Research at Shahid Bahonar University of Kerman through an Evaluation of Thematic Maps

نویسندگان [English]

  • Mohammad Bagher Negahban 1
  • Hoda Ramezanifar 2
  • Oranus Tajedini 3
1 Assistant Professor of Information Science & Knowledge, Department of Information Science, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran, E-learning ,Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran
2 MSc. in Information Management of Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran
3 Assistant Professor of Information Science & Knowledge, Department of Information Science, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran.
چکیده [English]

This research was conducted to identify the interdisciplinary areas of research at Kerman's Shahid Bahonar University by evaluating thematic maps. The methodological approach in this research is consistent with scientometric studies and based on data collection in descriptive research. The statistical population of the present study includes all the articles published by the researchers at Shahid Bahonar University of Kerman. The articles were indexed at Web of Science database (WOS) for the period 2005-2015. The data were saved on a computer in Plain Text format. At this stage of research, 3273 records related to Shahid Bahonar University of Kerman were collected within the desired time frame. At the second stage, TXT collector software was deployed to combine all the output files into a single file that can be transferred to scientometric software platforms. Finally at the third stage, the data were pre-processed using Bib excel software. Then, VOS viewer and Pajek software tools were used to draw up the scientific production process, and analyze & record the indicators respectively. Drawing the scientific map of the University of Bahonar indicates that its highest interdisciplinary output involves the thematic areas of energy and fuel with chemical engineering, mathematics with applied mathematics, mechanics with thermodynamics, materials science with materials engineering, mechanical engineering with mechanics, particle physics with astronomy and astrophysics, mechanical engineering with thermodynamics, building technology with civil engineering, interdisciplinary mathematics, and interdisciplinary engineering. In terms of degree centrality, the fields of electrical engineering, fuel & energy, and chemical engineering have the highest degree centrality, and are considered to be the centers of excellence for interdisciplinary research. In terms of betweenness centrality, such research domains as environmental studies, computer science, biochemistry and molecular biology have the highest between ness centrality in the interdisciplinary research network of Shahid Bahonar University of Kerman They are intermediate research areas in interdisciplinary research. A comparison of the growth rate of scientific output at Shahid Bahonar University suggests that it can be considered among the prolific universities, but it is a poor institute in terms of interdisciplinary research.

کلیدواژه‌ها [English]

  • interdisciplinary
  • Scientometrics
  • Scientific map
  • Scientific production
  • Shahid Bahonar University of Kerman
  • Web of Science

ابراهیمی، وجیهه. 1393. «بررسی وضعیت بین‌رشته‌ای مدیریت دانش از طریق مقایسه نقشه‌های موضوعی مدرک مرتب». پایان‌نامه کارشناسی ارشد. گروه علم اطلاعات و دانش شناسی. دانشکده علوم اجتماعی. دانشگاه یزد.

استاد زاده، زهرا. 1384. «روابط علمی بین دانشگاه‌های داخل و خارج از کشور». رهیافت 35: 74-82.

تامپسون کلاین، جولی.1397. ترسیم نقشه مطالعات میان‌رشته‌ای. ترجمه منصور متین. تهران: سپهر اندیشه.

جعفر زاده، صدیقه. 1391. «سنجش برون دادهای علمی پژوهشگران دانشگاه شهید چمران پایگاه وب آو ساینس بین سال‌های 1990-2011. بر اساس شاخص‌های علم‌سنجی و با تأکید بر ترسیم و تحلیل شبکه‌های هم نویسندگی آن‌ها». پایان‌نامه کارشناسی ارشد. بخش علم اطلاعات و دانش شناسی. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی. دانشگاه شهید چمران اهواز.

شیرشاهی، سعید. 1392. «ترسیم نقشه علم نگاری تولیدات علمی حوزه جراحی». مدیریت اطلاعات سلامت 11(7): 930-839

صدیقی، مهری. 1391. «تحلیل روابط و الگوهای میان‌رشته‌ای در منتخبی از حوزه‌های اولویت‌دار علم و فناوری». فصلنامه علمی پژوهشی پردازش و مدیریت اطلاعات 29(1):165-190.

فتاحی، رحمت‌الله و فرشید دانش و فرامرز سهیلی. 1390. «بررسی وضعیت جهانی تولیدات علمی دانشگاه فردوسی مشهد طی سال‌های 1990-2010 در وبگاه علوم (web of science) باهدف ترسیم نقشه علم این دانشگاه». پژوهشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی 1(1): 161-183.

مهدی، رضا. 1392. «شکل‌گیری و توسعه میان رشته‌ای‌ها در آموزش عالی: عوامل و الزامات». فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی 5 (2): 91-117.

نوروزی چاکلی، عبدالرضا و حمزه علی نورمحمدی و اسماعیل وزیری و علی اعتمادی فرد. 1387. «تولیدات علمی در ایران در سال‌های 2005 و 2006 بر اساس وب آو ساینس». فصلنامه کتاب 18(3): 71-90.

Griffith, BC. 1998. "Author cocitation: A literature measure of intellectual structure". Journal of the American Society for information Science 32(3): 163-171. Available at: file:///C:/Users/Hp/Downloads/Documents/58f0526a7491e2597941f99c14fea536288d.pdf https://doi.org/10.1002/asi.4630320302

Leyesdorff,  L. Carley S, Rafols I. 2012. "Global maps of scince based on the new web of science categories". Scientometrics 94:589-593. Available at: https://link.springer.com/article/10.1007/s11192-012-0784-8 DOI 10.1007/s11192-012-0784-8

Leydesdorff,  L. Rafols, IA. 2009. " Global Map of science Based on the ISI subject categories". Journal of the association for information science and technology 60(2): 348-362. Available at: http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/asi.20967/fullhttps://doi.org/10.1002/asi.20967

Noyons, ECM.1999. "Bibliometric Mapping as a Science Policy and        Research  management tool"  ] Thesis(PhD)[. Leiden: Leiden University.Available at: https://openaccess.leidenuniv.nl/handle/1887/38308

Porter, A. Rafols,  I  . 2009. "Is science becoming more inter disciplinary? Measuring and mapping six research fields over time". Scientometrics 81(3): 719-745.Available at: http://akademiai.com/doi/abs/10.1007/s11192-008-2197-2DOI: 10.1007/s11192-008-2197-2

Rafols, I. Porter, A.  Leydesdorff, L . (2010). “Science overlay maps: A new tool for research policy and library management". Journal of the American Society for Information Science and Technology 61(9):1871–1887.Available at: http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/asi.21368/full https://doi.org/10.1002/asi.21368

Sentinel Visualize. (2010). "Social network analysis (SNA)" .Retrieved, Nov 22, 2012, from: www.fmsasg.com