انجمن علمی مدیریت اطلاعات ایران مدیریت اطلاعات 1735-8418 9 2 2024 02 20 Literary Property Rights Governing the Results of Research Projects in Iran حقوق مالکیت ادبی حاکم بر نتایج طرح‌های پژوهشی در ایران 225 249 225762 10.22034/aimj.2024.491525.1617 FA صفر بیگ‌زاده آروق استادیار، گروه پژوهشی اخلاق و حقوق اطلاعات، پژوهشکده جامعه و اطلاعات، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران، ایران Journal Article 2024 11 30 This study aims to elucidate the regulations governing the ownership of research projects. It examines the existing legal framework in Iran and, where relevant, explores measures and approaches adopted by other countries. The research employs a descriptive-analytical method, striving to analyze the subject matter through a comparative lens. The findings indicate that, despite the recognized necessity, the Iranian legislative system has yet to address this issue comprehensively and specifically. Consequently, the determination of intellectual property rights in academic works has been delegated to two relevant ministries (the Ministry of Science, Research and Technology, and the Ministry of Health), resulting in the issuance of two separate regulations. However, these regulations have failed to create clarity, leaving room for universities to assert their rights arbitrarily. As a result, the intellectual property rights of faculty members remain ambiguous, and inconsistencies in determining the share of literary ownership across Iranian universities are evident. This study recommends that the Iranian Parliament take legislative action to address the issue with precision and clarity. این مطالعه با هدف تبیین مقررات و ضوابط حاکم بر مالکیت طرح‌های پژوهشی انجام شده است و ضمن بررسی قوانین و مقررات موجود در ایران، به فراخور مطالب و موضوعات، اقدامات و راه‏کارهای سایر کشورها را نیز در این باره بررسی کرده است. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است و کوشش شده که در مقام توضیح و تبیین مطالب، موضوعات مربوط از نگاه تطبیقی نیز بررسی شوند. نتایج نشان می‌دهد که به‌رغم ضرورتی که احساس می‌شود، نظام قانون‏گذاری ما تاکنون به این موضوع به‌شکل دقیق و ویژه توجه نکرده است و در نتیجه تعیین مالکیت فکری آثار دانشگاهی، به دو وزارتخانه مرتبط با این امر (وزارت عتف و وزارت بهداشت) واگذار شده است که نتیجه آن، تدوین و تصویب دو مقرره در این باره است. البته این دو مقرره نیز نتوانسته‌اند در این باره شفافیت ایجاد کنند و با ابهامی که دارند، راه را برای دانشگاه‌های کشور به‌منظور تعیین خودسرانه حقوق خود باز گذاشته‌اند. بر پایه این وضعیت، از سویی حقوق فکری اعضای هیئت‏علمی همچنان نامشخص است و از سوی دیگر، ناهماهنگی در تعیین سهم مالکیت ادبی دانشگاه‌های مختلف ایران کاملاً به چشم می‌خورد. پیشنهاد مشخص این پژوهش، ورود مجلس به این موضوع و قانون‏گذاری دقیق در این باره است. https://www.aimj.ir/article_225762_a4a52ce487a84da5f75984cbc18ce319.pdf