انجمن علمی مدیریت اطلاعات ایران مدیریت اطلاعات 1735-8418 10 2 2025 02 19 Applications of Artificial Intelligence in Electronic Archives: A Systematic Review کاربردهای هوش مصنوعی در آرشیوهای الکترونیکی: مروری نظام‌مند 233715 10.22034/aimj.2025.527993.1638 FA فرهاد شیرانی استادیار، گروه تجارت الکترونیک، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران، ایران هانیه هدائی کارشناس ارشد، گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران Journal Article 2025 06 03 Today, the use of artificial intelligence in electronic archives has become a necessity, not just an optional option. With the increasing growth of data, the complexity of digital documents, and the need for fast and accurate access to information, artificial intelligence can play a key role in the optimization, maintenance, and exploitation of electronic archives. Artificial intelligence is increasingly integrated into electronic archives management and offers numerous benefits. This research was conducted to identify and introduce the most key applications of artificial intelligence in electronic archives. To achieve the research objective, the process outlined in the Cochrane Handbook for conducting a systematic review was used. initially, 160 works related to the topic of artificial intelligence and electronic archives were identified in databases. After removing duplicate works, 149 unique works remained. Then, the titles and abstracts of the articles were reviewed, and those that did not meet the research objective, namely "Investigating the application of artificial intelligence in electronic archives", were eliminated. At this stage, 120 works were selected from the databases. After this stage, the full text of the selected records was studied. To reduce bias, two researchers independently assessed the quality of the articles and low-quality articles were excluded. Finally, 30 works were selected as a sample for review. These works were then studied and the most key applications of artificial intelligence in electronic archives were extracted from their full text. A review of the collected articles showed that artificial intelligence tools and technologies can be used and utilized in six areas in electronic archives, including information discovery and monitoring, resource description and metadata generation, reference and research services, digital records storage and management, data security and protection, and improving efficiency and user experience. In the field of information exploration and monitoring, this technology can help with information search and retrieval, multilingual search, and improve recommendation systems. However, access to digital archival materials is still very complex for many reasons, such as privacy, data protection, sensitivity, national security, and copyright. امروزه به‌کارگیری هوش مصنوعی در آرشیوهای الکترونیکی، نوعی ضرورت محسوب می‌شود، نه فقط گزینۀ اختیاری. با رشد فزایندۀ داده‌ها، پیچیدگی اسناد دیجیتال و نیاز به دسترسی سریع و دقیق به اطلاعات، هوش مصنوعی می‌تواند در بهینه سازی، نگهداری و بهره‌برداری از آرشیوهای الکترونیکی نقش کلیدی ایفا کند. هوش مصنوعی به‌طور فزاینده‌ای در مدیریت آرشیوهای الکترونیکی ادغام شده است و مزایای متعددی را ارائه می‌دهد. این پژوهش به‌منظور شناسایی و معرفی کلیدی‌ترین کاربردهای هوش مصنوعی در آرشیوهای الکترونیکی اجرا شده است. برای دستیابی به هدف پژوهش، از فرایندی که در دست‌نامۀ کوکران برای مرور نظام‌مند آمده است، استفاده شد. در ابتدا، 160 اثر مرتبط با موضوع هوش مصنوعی و آرشیوهای الکترونیکی، در پایگاه‌های اطلاعاتی شناسایی شد. پس از حذف آثار تکراری، 149 اثر یکتا باقی ماند؛ سپس، عنوان و چکیدۀ مقاله‌ها بررسی شد و مقاله‌هایی که با هدف پژوهش، یعنی «بررسی کاربرد هوش مصنوعی در آرشیوهای الکترونیکی» مرتبط نبود، حذف شد. در این مرحله، 120 اثر از پایگاه‌ها انتخاب شد. بعد از این مرحله، تمام متن اثرهای انتخاب شده، مطالعه شد. برای کاهش سوگیری، دو پژوهشگر، به‌طور جداگانه کیفیت مقاله‌ها را ارزیابی کردند؛ بدین ترتیب، مقاله‌هایی که کیفیت ضعیفی داشتند، حذف شدند. در پایان، 30 اثر برای نمونه و بررسی انتخاب شد. سپس این آثار مطالعه و کلیدی‌ترین کاربردهای هوش مصنوعی در آرشیوهای الکترونیکی، از متن آن‌ها استخراج شد. مرور مقاله‌های گردآوری شده نشان داد که ابزارها و فناوری‌های هوش مصنوعی، در شش حوزه از آرشیوهای الکترونیکی کاربرد دارند که عبارت‌اند از: کاوش و پایش اطلاعات، توصیف منبع و تولید فراداده، خدمات مرجع و پژوهشی، ذخیره‌سازی و مدیریت رکوردهای دیجیتال، امنیت و حفاظت از داده‌ها و بهبود کارایی و تجربه کاربری. با این حال، دسترسی به مطالب آرشیو دیجیتال، به‌دلایل زیادی مانند حریم خصوصی، حفاظت از داده‌ها، حساسیت، امنیت ملی و حق چاپ بسیار پیچیده است. https://www.aimj.ir/article_233715_16f1fd7274b97083b2edd116853d53cb.pdf