بررسی تطبیقی وضعیت همکاری‌های علمی بر اساس شاخص‌های مرکزیت شبکه در مقاله‌های سلب‌‌اعتبارشده کشورهای خاورمیانه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش;شناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران. تهران، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد علم‌سنجی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر، با هدف بررسی تطبیقی وضعیت همکاری‌های علمی، بر اساس شاخص‌های مرکزیت شبکه در مقاله‌های سلب‌اعتبارشده کشورهای خاورمیانه اجرا شد. در این پژوهش، برای ترسیم همکاری‌‌های علمی، از روش‌ تحلیل کتاب‌سنجی و رویکرد علم‌سنجی و فنون مصور‌سازی استفاده شد. در مجموع 537 مدرک مربوط به سال‌های 1975 تا 2020، از پایگاه وب علوم به‌دست آمد. همچنین، برای ترسیم نقشه‌های همکاری و تحلیل‌های پیشرفته شبکه از نرم‌افزارهای Gephi، NodeXL و VOSviewerاستفاده شده است. هر یک از مقاله‌های سلب‌اعتبارشده خاورمیانه را به‌‌طور میانگین چهار نفر نوشته‎اند. بیشترین همکاری بین‌المللی، بین مصر و عربستان سعودی انجام گرفته است. یافته‌ها نشان دادند که به‌طور کلی ایران بیشترین مقدار شاخص‌های مرکزیت شبکه را دارد. در خصوص همکاری دانشگاه‌ها نیز بیشترین تعدد همکاری، بین دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه تهران انجام شده است. به‌‌طور کلی بالاترین تعدد همکاری، مرکزیت بینابینی، مرکزیت نزدیکی و مرکزیت بردار ویژه مربوط به دانشگاه آزاد اسلامی است. کشور ایران در ایجاد ارتباط منفی میان سایر کشور‌ها نقش بالقوه‌ای ایفا کرده است. همچنین، نتایج حاکی از آن است که بیشترین تعداد آثار سلب‌اعتبارشده از سوی دانشگاه‌های ایرانی، به ‌ویژه دانشگاه‌های دولتی و علوم پزشکی منتشر شده است. از آنجا که همکاری علمی در میان پژوهشگران دارای آثار سلب‌اعتبارشده بسیار قوی بود، می‌توان چنین استنباط کرد که این نوع همکاری به‌عنوان شاخصی برای ارزیابی کمی و کیفی آثار علمی در همه موارد نتیجه مثبتی به دست نمی‌دهد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of the Status of Scientific Collaboration Based on Centrality Measures in the Middle East Countries' Retracted Articles

نویسندگان [English]

  • Ali Ghorbi 1
  • Sepedeh Fahimifar 2
  • Mohsen Fazeli-Varzaneh 3
  • Hamidreza Saeidnia 4

1 Master of Scientometrics, Department of Information Science and Knowledge Studies, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran.

2 Assistant Prof., Department of Information Science and Knowledge Studies, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran.

3 Master Student of Scientometrics, Department of Information Science and Knowledge Studies, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran.

4 Department of Knowledge and Information Science, Faculty of Management, University of Tehran, Iran.

چکیده [English]

The present study aimed to compare the status of scientific collaborations based on the network centrality measures of retracted works in the Middle East countries. In the present study, the bibliometric analysis method, with the scientometrics approach and visualization techniques, was used to visualize scientific collaborations. Research data consisted of 537 records for the years 1975 to 2020 were extracted from the WOS database. Gephi, NodeXL and VOSviewer software are also used to draw collaboration maps and advanced network analysis. The results showed that Iran has a potential role in establishing negative relations with other countries. Most international collaborations have taken place between Egypt and Saudi Arabia. The findings also showed that, in general, Iran had the highest amount of network centrality measures. Concerning the collaboration of universities, the highest number of collaborations occurred between the Islamic Azad University and the University of Tehran. In general, the highest degree of collaboration, Betweenness centrality, closeness centrality, and eigenvector centrality devoted to Islamic Azad University. The results showed that Iran has a potential role in establishing negative relations among other countries. The results also indicate that most of the retracted works have been published by Iranian universities, especially public and medical sciences universities. Since scientific collaboration was very strong among writers of the retracted works, it can be argued that scientific collaboration as an indicator for quantitative and qualitative evaluation of scientific works does not produce a positive result in all cases.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Scientific collaboration
  • Network centrality measures
  • Retracted works
  • Research misconduct
پورشسب، ساناز (۱۳۹۷). آسیب‌شناسی و بررسی مقاله‌های بین‌المللی سلب‌اعتبار‌شده ایرانی در پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس، گوگل اسکالر و ریسرچ گیت بین سال‌های 1997 تا 2017. علوم و فنون مدیریت اطلاعات، 4 (2)، 137-156.
جنوی، المیرا؛ مرادی، شیما (1397). سرنوشت استنادی مقالات سلب‌اعتبارشده جهان: مطالعه تطبیقی حوزه‌های علوم انسانی، علوم پزشکی، علوم مهندسی و علوم پایه. مدیریت اطلاعات 4(1)، 25-40.
سهیلی، ‌فرامرز؛ عصاره، فریده (۱۳۹۲). مفاهیم مرکزیت و تراکم در شبکه‌های علمی و اجتماعی. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 95، 92-109.
‏قربی، علی؛ فهیمی‌فر، سپیده (1399). ابعاد و الگوهای همکاری آثار سلب‌اعتبار‌شده به‌عنوان مصداق سوءرفتار پژوهشی در سطح بین‎المللی و ایران. پژوهشنامه علم‌سنجی، 6(11)، 149- 172.
‏‏مرادی، شیما؛ جنوی، المیرا (۱۳۹۷). مطالعه علم‌سنجیِ مقاله‌های سلب‌اعتبارشده ایرانی. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 33 (4)، 1789-1808.
مرادی، شیما؛ جنوی، المیرا؛ کاظمی، حمید (1396). مطالعه تطبیقی سوء رفتار علمی در جهان. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 28(4)، 75-94.
Ajiferuke, I., Burell, Q., & Tague, J. (1988). Collaborative coefficient: A single measure of the degree of collaboration in research. Scientometrics, 14 (5-6), 421-433.
Almeida, R.M.V.R.D., Catelani, F., Fontes-Pereira, A.J., & Gave, N.D.S. (2016). Retractions in general and internal medicine in a high-profile scientific indexing database. Sao Paulo Medical Journal, 134(1), 74-78.
Bonetta, L. (2006). The aftermath of scientific fraud. Cell, 124 (5), 873-875.
Cokol, M., Ozbay, F., & Rodriguez-Esteban, R. (2008). Retraction rates are on the rise. Embo Reports, 9 (1), 2-2.
Dal-Ré, R., & Ayuso, C. (2019). Reasons for and time to retraction of genetics articles published between 1970 and 2018. Journal of medical genetics, 56(11), 734-740.
Fanelli, D. (2009). How Many Scientists Fabricate and Falsify Research? A Systematic Review and Meta-Analysis of Survey Data. PLoS ONE, 4 (5), e5738.
Fang, F. C., Steen, R. G., & Casadevall, A. (2012). Misconduct accounts for the majority of retracted scientific publications. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 109 (42), 17028-17033.
Furman, J. L., Jensen, K., & Murray, F. (2012). Governing knowledge in the scientific community: Exploring the role of retractions in biomedicine. Research Policy, 41 (2), 276-290.
Ginger Zhe, J., Benjamin, J., Susan Feng, L., & Brian, U. (2013). The Reverse Matthew Effect: Catastrophe and Consequence in Scientific Teams. National Bureau of Economic Research, Inc.
Grieneisen, M. L., & Zhang, M. (2012). A Comprehensive Survey of Retracted Articles from the Scholarly Literature. PLoS ONE, 7 (10), e44118.
King, E.G., Oransky, I., Sachs, T.E., Farber, A., Flynn, D.B., Abritis, A., Kalish, J.A., & Siracuse, J.J. (2018). Analysis of retracted articles in the surgical literature. The American Journal of Surgery, 216(5), 851-855.
Liu, X., Bollen, J., Nelson, M. L., & Van de Sompel, H. (2005). Co-authorship networks in the digital library research community. Information processing & management, 41 (6), 1462-1480.
Mongeon, P., & Lariviere, V. (2016). Costly collaborations: The impact of scientific fraud on co-authors' careers. Journal of the Association for Information Science and Technology, 67 (3), 535-542.
Nagarajan, R., Kalinka, A. T., & Hogan, W. R. (2013). Evidence of community structure in biomedical research grant collaborations. Journal of biomedical informatics, 46 (1), 40-46.
Neale, A. V., Dailey, R. K., & Abrams, J. (2010). Analysis of Citations to Biomedical Articles Affected by Scientific Misconduct. Science and Engineering Ethics, 16 (2), 251-261.
Neale, A. V., Northrup, J., Dailey, R., Marks, E., & Abrams, J. (2007). Correction and use of biomedical literature affected by scientific misconduct. Science and Engineering Ethics, 13 (1), 5-24.
Nogueira, T. E., Gonçalves, A. S., Leles, C. R., Batista, A. C., & Costa, L. R. (2017). A survey of retracted articles in dentistry. BMC Research Notes, 10 (1), 253-253.
Palla, I.A., Singson, M., & Thiyagarajan, S. (2020). A comparative analysis of retracted papers in Health Sciences from China and India. Accountability in Research, 27(7), 1-16.
Pfeifer, M. P., & Snodgrass, G. L. (1990). The continued use of retracted, invalid scientific literature. Jama-Journal of the American Medical Association, 263 (10), 1420-1423.
Ribeiro, M. D., & Vasconcelos, S. M. R. (2018). Retractions covered by Retraction Watch in the 2013–2015 period: prevalence for the most productive countries. Scientometrics, 114, 719-734.
Sovacool, B. K. (2008). Exploring scientific misconduct: Isolated individuals, impure institutions, or an inevitable idiom of modern science? Journal of Bioethical Inquiry, 5(4), 271-282.
Savanur, K., & Srikanth, R. (2010). Modified collaborative coefficient: A new measure for quantifying the degree of research collaboration. Scientometrics, 84 (2), 365-371.
Scott, J. (2000). Social Network Analysis: A Handbook. (2nd ed.). London: SAGE Publications.
Steen, R. G. (2011). Retractions in the scientific literature: is the incidence of research fraud increasing? Journal of Medical Ethics, 37 (4), 249-253.
Steen, R. G. (2012). Retractions in the medical literature: how can patients be protected from risk? Journal of Medical Ethics, 38(4), 228-232.
Steen, R. G., Casadevall, A., & Fang, F. C. (2013). Why Has the Number of Scientific Retractions Increased? PLoS ONE, 8: e68397.
Steneck, N. H. (2006). Fostering integrity in research: Definitions, current knowledge, and future directions. Science engineering ethics, 12(1), 53-74.
Wasserman, S., & Faust, K. (1994). Social network analysis: Methods and applications. (Vol. 8): England: Cambridge University press.
Wuchty, S., Jones, B. F., & Uzzi, B. (2007). The increasing dominance of teams in production of knowledge. Science 316 (5827): 1036-1039.
دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 10
بهار و تابستان 1399
صفحه 223-246
  • تاریخ دریافت: 28 خرداد 1399
  • تاریخ بازنگری: 08 مرداد 1399
  • تاریخ پذیرش: 11 شهریور 1399