تحلیل مقایسه‌ای دو چارچوب مفهومی در اخلاق آموزش الکترونیک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)

چکیده

اگرچه آموزش الکترونیکی، توانایی‌ها و امکانات بالقوه‌ای را برای گسترش افق‌های آموزشی و علمی به ارمغان می‌آورد، اما ممکن است کیفیت و چگونگی تأثیر این تغییرات و هم‌چنین عواملی که این تغییرات را به هنگام استفاده از آن شتاب می‌بخشد برای‌مان چندان روشن و شفاف نباشد. چنین ابهام‌هایی موجب پیدایش مسائل و موضوعات اخلاقی و اجتماعی گسترده‌ای پیرامون این مصنوع فناورانه می‌شود. در اینجا، توجه به رابطة آموزش الکترونیکی و جامعة هدف برای دستیابی به مفهوم‌سازی‌های نوین و مرتبط با اخلاق آموزش الکترونیکی بسیار حائز اهمیت است. از این رو، مهم‌ترین وظیفة اخلاق آموزش الکترونیکی، پیشنهاد و ارائة چارچوب مفهومی مناسب برای تبیین رابطة هنجاری میان آموزش الکترونیکی و جامعه است. در این مقاله، برای معرفی و بررسی چارچوب‌های مفهومی بدیل در اخلاق آموزش الکترونیکی مبتنی بر دو رهیافت فلسفی موجبیت‌گرایی فناورانه و برساخت اجتماعی فناوری، مدل تحلیلی جِفریز-اِستال-مک‌راب را مبنای این تحلیل مقایسه‌ای قرار می‌دهیم. در پایان، پس از تجزیه‌وتحلیل ماهیت اخلاق آموزش الکترونیکی مبتنی بر مدل سه‌جانبة پداگوژی، فناوری اطلاعات و اخلاق ذیل دو رهیافت مذکور به تعریف‌های بدیلی از اخلاق آموزش الکترونیکی دست می‌یابیم.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparative Analysis of Two Conceptual Frameworks for E-learning Ethics

نویسنده [English]

  • Alireza Seghatoleslami
Faculty Member of Society and Information School in Iranian Research Institute for Information Science and Technology (IranDoc)
چکیده [English]

Although e-learning provides abilities and potential facilities to develop the scientific and educational boundaries, but likely how these changes and developments affect the boundaries, it's not explicit for us. So, the ambiguities lead to appear pervasive social and ethical problems and issues around the technological artifact. Attention to the relation between e-learning and society (as a target population) is very important to achieve new conceptualization related to the e-learning ethics. Therefore, to explain the normative relation between e-learning and society, it could suggest some proper conceptual frameworks for the e-learning ethics, so that the suggestion is main goal of the e-learning ethics. In this article, in order to define and analytic study of alternative conceptual frameworks in the e-learning ethics based on two philosophical approaches, namely technological determinism and social construction of technology, Jefferies-Stahl-McRobb analytical model provides the analytic comparison ground. According to the philosophical approaches, finally, after analyzing nature of e-learning ethics, these are achieved alternative definitions of e-learning ethics based on the trilogy model of pedagogy, information ethics, and ethics.

کلیدواژه‌ها [English]

  • e-learning ethics
  • Information technology
  • Pedagogy
  • Philosophy of Technology
  • socio-technical system

ابراهیم آبادی، حسین. ۱۳۹۰. آموزش و یادگیری در عصر اطلاعات: از ماشین آموزشی تا جامعه اطلاعاتی. فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی ۱ (۱): ۹۷-۱۲۲.

بر، ویوین. ۲۰۰۳. برساخت گرایی اجتماعی. ترجمه اشکان صالحی. ۱۳۹۴. تهران: نشر نی.

پریچارد، آلن. ۲۰۰۷. تدریس اثربخش با فناوری های اینترنت. ترجمه اسماعیل زارعی زوارکی و حسین دهقان زاده. ۱۳۹۴ تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

ثقه الاسلامی، علیرضا. ۱۳۹۲. چکیده مقالات برگزیده اخلاق فناوری اطلاعات. قم: انتشارات دانشگاه قم با همکاری شورای عالی اطلاع رسانی.

ثقه الاسلامی، علیرضا اکبری، مجید. و جوادی، محسن. ۱۳۹۳. اخلاق فناوری اطلاعات مبتنی بر رهیافت موجبیت گرایی فناورانه. فصل نامه اخلاق در علوم و فناوری ۹ (۴): ۱-۱۰.

جانسون، دبورا. ۲۰۰۹. اخلاق رایانه: تجزیه و تحلیل فناوری اطلاعات. ترجمه ایمان آقابابایی، علیرضا ثقه الاسلامی و پیمان لؤلؤئیان. ۱۳۹۲. قم: انتشارات دانشگاه قم با همکاری شورای عالی اطلاع رسانی.

خالقی، امیرحسین. ۱۳۹۴. جستاری در اخلاق فناوری، پیشنهاد چارچوبی برای تحلیل. فصلنامه سیاست علم و فناوری ۷ (1): 69-103.

شهریاری، حمید. ۱۳۸۸. اخلاق فناوری اطلاعات. قم: انتشارات دانشگاه قم.

علی پور، احمد. و شالباف، عذرا. ۱۳۸۷. اخلاق آموزش مجازی. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری ۳ (۱ و ۲): ۵۰-۴۳.

کاجی، حسین. ۱۳۹۲. فلسفه تکنولوژی دون آیدی (پاسخی به دترمینیسم تکنولوژیک). تهران: انتشارات هرمس.

کشتی آرای، نرگس و ادیگران. ۱۳۸۸. طراحی الگوی برنامه درسی تجربه شده بر پایه رویکرد پدیدارشناسی و اعتبارسنجی آن در گروه های پزشکی. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی ۹ (۱): ۵۵-۶۶.

گوتیه، کلرمون. و تاردیف، موریس. ۱۹۹۶. پداگوژی؛ علم و هنر یاددهی-یادگیری از دوران باستان تا به امروز (نظریه و کاربرد). ترجمه فریده مشایخ. ۱۳۹۴. تهران: انتشارات سمت.

ورماس. پیتر، کروس. پیتر، دو پوئل. ایبوون، فرنس. مارتین و هاوکس. ویبر. ۲۰۱۱. رویکردی در فلسفه تکنولوژی: از مصنوعات تکنیکی تا سیستم های اجتماعی تکنیکی، ترجمه مصطفی تقوی و فرخ کاکایی. ۱۳۹۱. تهران: انتشارات کتاب آمه.

Botella, L. 1995. Personal Construct Psychology, Constructivism, and Postmodern Though. In R. A. Neimeyer & G. J. Neimeyer (Eds.), Advances in Personal Construct Psychology (Vol. 3, 3-36). Greenwich, CT: JAI Press.

Brown, T. 2008. Ethics in e-Learning. iBiZ2008 Workshop for Net Business Ethics. Feb. 10-11, 2008. http://www.gsim.aoyama.ac.jp/ORC/iBiZ2008/papers/Brown.pdf. (accessed 1 January 2016).

Burry, V. & Butt, T. W. 2000. Psychological Distress and Postmodern Thought. In D. Fee (ed.), Pathology and Postmodern. London: Sage.

Chandler, D. 1995. The Act of Writing: A Media Theory Approach. Aberystwyth: Prifysgol Cymru.

Daintith, J. & Wright, E. 2008. A Dictionary of Computing (Oxford Quick Reference). 5th ed. Oxford University Press.

Ei, Sun Oh and Chai, Madeline and Ei, Fun Oh. 2004. A Practical Framework For Resolving Ethical Dilemmas In E-learning. Proceedings of Knowledge Management International Conference and Exhibition (KMICE) 2004: 154-157.

Introna, L. 2011. Phenomenological Approaches to Ethics and Information Technology. Stanford Encyclopedia of Philosophy. http://plato.stanford.edu/entries/ethics-it-phenomenology. (accessed 1 January 2016).

Jefferies, P., Stahl, B. & McRobb, S. 2007. Exploring the relationships between Pedagogy, Ethics & Technology: Building a framework for strategy development. Journal of Technology, Pedagogy & Education 16(1): 111-126.

Sarmento, M. & Durao, D. 2009. Ethics Dimension in E-leaning. Revista de Administração FACES Journal 8(2): 44-53.

Musbahtiti, K. Ramadan Saady, M. & Muhammad, A. 2013.  Comprehensive e-Learning system based on Islamic principles. Proceedings of 5th International Conference on Information and Communication Technology for the Muslim World (ICT4M) 2013: 1-5.

Pouloudi, N., Chozos, P. & Lytras, M. 2002. Ethical Issues in E-learning: Insights from the Application of Stakeholder Analysis in three e-Learning Cases. In M. Driscoll & T. Reeves (Eds.), Proceedings of ELearn: World Conference on E-Learning in Corporate, Government, Healthcare, and Higher Education 2002: 196-203.